Σύμβαση «717»: Από την υπογραφή του 2014 στην ποινική δίωξη το 2023 – Οι άγνωστες λεπτομέρειες της αμαρτωλής σύμβασης και τα πορίσματα των ελέγχων

«Αν είχε ολοκληρωθεί η σύμβαση 717 θα κάναμε Χριστούγεννα με τα παιδιά μας». Αυτό φώναξαν χθες με όσο κουράγιο τους έχει μείνει οι συγγενείς των θυμάτων του τραγικού δυστυχήματος στα Τέμπη στη συγκέντρωση έξω από τη Βουλή.

Μία σύμβαση που προέβλεπε να μπει στο σιδηροδρομικό τμήμα Αθήνα Θεσσαλονίκη Προμαχώνας τηλεδιοίκηση, φωτοσήμανση και αυτόματο σύστημα πέδησης. Η ακριβής περιγραφή ήταν «Ανάταξη και αναβάθμιση του συστήματος σηματοδότησης – τηλεδιοίκησης και αντικατάσταση 70 αλλαγών τροχιάς σε εντοπισμένα τμήματα».

To newpost αποκαλύπτει την πορεία της σύμβασης 717,μία πορεία που αρχικά ήταν να διαρκέσει δύο χρόνια και έφθασε τελικά στα εννιά χρόνια.

Η πρώτη υπογραφή έπεσε στις 29 Σεπτεμβρίου 2014 σε ένα έργο που ήταν χρηματοδοτούμενο από το Ε.Π «Ενίσχυση Προσπελασιμότητας 2007-2013 του ΕΣΠΑ κατά 85%.

Το πρώτο τίμημα ήταν 41.297.174,41 ευρώ και το έργο έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί μέχρι το 2016. Το έργο όμως όχι μόνο δεν ολοκληρώθηκε αλλά έγινε και συμπληρωματική σύμβαση που αποφασίστηκε τον Δεκέμβριο του 2017 και υπογράφτηκε τελικά στις 19 Μαΐου 2021.

Στη μήνυση, που κατέθεσαν οι συγγενείς των θυμάτων στα Τέμπη, αναφέρονται εκτενώς σε αυτές τις δύο συμβάσεις αποκαλύπτοντας μάλιστα ότι στις 26 Φεβρουαρίου 2018 το Ελεγκτικό Συνέδριο αποφάσισε ότι κωλύεται η υπογραφή της Συμπληρωματικής Σύμβασης γιατί δεν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις. Όπως αναφέρεται στη μήνυση:

«Η σύμβαση αυτή παρουσιάζει ιδιαιτερότητα που οφείλεται στην ανομοιογένεια του εξοπλισμού που επρόκειτο να αναταχθεί – αναβαθμιστεί, καθόσον αυτός έχει εγκατασταθεί από πολλαπλές συμβάσεις, έχει εγκατασταθεί σε διαφορετικές χρονικές περιόδους (πριν από 15 και πριν από 30 χρόνια) και υλοποιείται με διαφορετικές τεχνολογικές λύσεις. Συνεπώς και ενόψει του ότι από τα προσκομιζόμενα έγγραφα προκύπτει ότι η μη δυνατότητα τροποποίησης του λογισμικού και κατ’ επέκταση η προσαρμογή του πρωτοκόλλου επικοινωνίας ώστε να διασυνδέεται με καινούριο εξοπλισμό και η μη δυνατότητα προμήθειας ανταλλακτικών λόγω παλαιότητας των συστημάτων συνέτρεχαν και κατά τον χρόνο της προκήρυξης, συνάγεται ότι τα ως άνω γεγονότα δεν συνιστούν απρόβλεπτα γεγονότα κατά την έννοια του νόμου, που να δικαιολογούν την σύναψη της συμπληρωματικής σύμβασης».

Η υπόθεση όμως για τη συμπληρωματική σύμβαση έχει και συνέχεια – όπως αναφέρεται στη μήνυση των συγγενών. Μετά από αίτηση ανάκλησης της ΕΡΓΟΣΕ, το Ελεγκτικό Συνέδριο με άλλη απόφαση τον Απρίλιο του 2018 κρίνει και πάλι ότι «κωλύεται η υπογραφή της Συμπληρωματικής Σύμβασης με την αιτιολογία ότι ο ισχυρισμός ότι δεν ήταν δυνατόν να διαπιστωθούν πριν από την ανάταξη της καλωδιακής υποδομής του δικτύου το μεν τα προβλήματα διασύνδεσης του νέου εξοπλισμού και των εξαρτημάτων του με τον ήδη υφιστάμενο, το δε η αδυναμία συμβατότητας αναλογικών και ψηφιακών πρωτοκόλλων μετάδοσης δεδομένων είναι απορριπτέος ως αβάσιμος».

Επιπλέον για την τηλεδιοίκηση αναφέρεται ότι «η ανάγκη των συμπληρωματικών εργασιών αντικατάστασης των συστημάτων μπορούσε να γνωσθεί ήδη κατά το χρόνο προκήρυξης του διαγωνισμού και δεν οφείλεται σε απρόβλεπτα γεγονότα».

Το Ελεγκτικό Συνέδριο τον Ιούνιο του 2018 τελικά δίνει το πράσινο φως και το έργο της συμπληρωματικής σύμβασης ανέρχεται στα 13.320.240 ευρώ. Η αρχική συμβατική προθεσμία – όπως αναφέρεται στη μήνυση – ορίστηκε 14 μήνες από την υπογραφή της δηλαδή μέχρι 19 Ιουλίου 2022 για να πάει και νέα παράταση ως και 19 Σεπτεμβρίου 2023.

Οι 11 παρατάσεις και οι έλεγχοι

Στη μήνυση οι συγγενείς αναφέρουν μία προς μία τις 11 παρατάσεις που δόθηκαν συνολικά στην σύμβαση 717 . Τρεις το 2016, μία το 2017, δύο το 2018, μία το 2020, τρεις το 2021 και μία το 2022. Στο ενδιάμεσο έγιναν και έλεγχοι.

Ο πρώτος έλεγχος στη σύμβαση γίνεται το 2018 από την Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου. Εκεί χτυπά το πρώτο καμπανάκι ότι δεν υπάρχει εκπλήρωση συμβατικών όρων της σύμβασης. Το απίστευτο που αναφέρεται είναι ότι «οι μελέτες εκπονήθηκαν από μελετητική εταιρία που δεν έχει την απαραίτητη εμπειρία σε έργα σιδηροδρομικής σηματοδότησης».

Έλεγχος έγινε και από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας μετά καταγγελίες που αφορούσαν σε απιστία. Ελεγχόμενος φορέας ήταν η ΕΡΓΟΣΕ. Η έρευνα ήταν πολύμηνη ολοκληρώθηκε το 2021 και το πόρισμα διαπίστωσε παράλειψη τήρησης των υποχρεωτικών προθεσμιών έγκρισης των μελετών, σφάλματα κατά το στάδιο σύνταξης των τευχών δημοπράτησης και χαμηλή και δυσανάλογη πρόοδο των εργασιών.

Προτείνεται μάλιστα να ασκηθούν πειθαρχικές διώξεις σε 15 στελέχη όπως και έγινε. Στο τέλος όμως δεν επιβλήθηκε καμία πειθαρχική ποινή, όπως αναφέρεται στο κείμενο της μήνυσης των συγγενών.

Η παραδοχή το 2023

Η τραγωδία στα Τέμπη έδειξε με τον χειρότερο τρόπο ότι παρά τα ευρωπαϊκά κονδύλια και τις συμβάσεις τίποτα δεν λειτουργούσε όπως θα έπρεπε για να αποφευχθεί η σύγκρουση των δύο τρένων.

Στο γραφείο του Εφέτη Ανακριτή στη Λάρισα απολογήθηκαν ως κατηγορούμενοι για τα Τέμπη πρώην πρόεδροι του ΟΣΕ. Όλοι γνώριζαν για τις καθυστερήσεις.

Η ερώτηση του δικαστικού λειτουργού προς τον πρώην πρόεδρο του Οργανισμού το διάστημα που έγινε η τραγωδία και η απάντηση που έδωσε είναι χαρακτηριστική:

Ερώτηση: Κατά τη θητεία σας θέσατε το πρόβλημα της καθυστέρησης υλοποίησης-ολοκλήρωσης της σύμβασης 717 στη διοίκηση της ΕΡΓΟΣΕ και τις αρμόδιες υπηρεσίες-διευθύνσεις του Υπουργείου Μεταφορών και αν ναι, πότε και σε ποιους και με ποιο τρόπο;

Απάντηση: Η καθυστέρηση της 717/2014, η οποία προέκυψε σε συνέχεια της υπογραφής της συμπληρωματικής σύμβασης, ήταν σε γνώση μου δεδομένου ότι συμμετείχα σε συστηματικές συσκέψεις των συναρμόδιων Υπουργείων με την ΕΡΓΟΣΕ και άλλους φορείς και η εποπτεία και πρόοδος και πίεση ως προς την εξέλιξη της συγκεκριμένης σύμβασης γινόταν από τα συναρμόδια Υπουργεία μέσω αυτών των συναντήσεων. Η πίεση ήταν δεδομένη από όλους τους φορείς συμπεριλαμβανομένου και του ΟΣΕ.

Η πίεση μπορεί να υπήρχε αλλά υπήρχαν και αδικαιολόγητες καθυστερήσεις με την Ευρωπαική Εισαγγελία να ασκεί κακουργηματική δίωξη σε 23 άτομα.

πηγή