Τι είναι η «καρκινική γραφή» και γιατί η σημερινή μέρα είναι μοναδική για τον 21ο αιώνα…

Share:

Καρκινική λέξη ή φράση είναι εκείνη που διαβάζεται και ανάποδα, όπως ας πούμε η λέξη ΣΕΡΡΕΣ ή η επιγραφή ΝΙΨΟΝ ΑΝΟΜΗΜΑΤΑ ΜΗ ΜΟΝΑΝ ΟΨΙΝ, που τη βρίσκουμε συχνά σε εκκλησίες, ιδίως χαραγμένη επάνω σε κρήνες, όπως στη φωτογραφία, μια και ταιριάζει, αφού σημαίνει «Ξέπλυνε και τα ανομήματά σου, όχι μόνο το πρόσωπό σου». (Η φράση βρισκόταν αρχικά γραμμένη στο περιρραντήριο της Αγιασοφιάς στην Πόλη, αλλά δεν σώζεται πλέον εκεί).

Αυτή είναι η πιο διάσημη καρκινική φράση αλλά δεν είναι βέβαια η μοναδική. Όμως, γιατί τις λέμε καρκινικές; Επειδή, λέει, το μάτι για να τις διαβάσει κινείται πρώτα από τ’ αριστερά προς τα δεξιά και μετά από τα δεξιά προς τ’ αριστερά, δηλαδή σαν τον κάβουρα. Πάντως, η λέξη δεν είναι αρχαία,  η λέξη «καρκινικός » δεν φαίνεται να υπάρχει στην αρχαία και βυζαντινή γραμματεία, ωστόσο οι βυζαντινοί, που ασχολούνταν με τέτοιες φράσεις, τις έλεγαν «καρκίνους» (καρκίνοι στίχοι βρίσκω στο λεξικό του Trapp). Αναπόφευκτα, στην εποχή μας με την εξάπλωση της επάρατης νόσου, ο όρος «καρκινική λέξη» δεν ηχεί και πολύ ευχάριστα. Να σημειωθεί ότι σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές γλώσσες οι καρκινικές φράσεις ονομάζονται με έναν άλλο όρο, και μόνο η ελληνική γλώσσα διαφοροποιείται. Το αστείο είναι ότι αυτός ο άλλος όρος είναι ελληνογενής: παλίνδρομες λέξεις -palindromes σε αγγλικά και γαλλικά. Οι αρχαίοι πρέπει να είχαν ασχοληθεί με παρόμοια λεκτικά παιχνίδια: κάποιες νύξεις υπάρχουν στη βιβλιογραφία για τον αλεξανδρινό ποιητή Σωτάδη, ενώ ο Νικόδημος ο Ηρακλεώτης έγραψε «επιγράμματα αναστρέφοντα»

Μια μοναδική ημέρα για τον 21ο αιώνα είναι η Κυριακή 2 Φεβρουαρίου 2020. Αν διαβάσει κάποιος την ημερομηνία 02/02/2020, θα δει ότι είναι σε καρκινική γραφή, δηλαδή διαβάζεται με τον ίδιο τρόπο είτε από την αρχή είτε από το τέλος.

Η σύμπτωση είναι εξαιρετικά σπάνιο να ισχύει για όλον τον πλανήτη και για τα οκτώ ψηφία, καθώς στην Αμερική, στις ημερομηνίες αναγράφεται πρώτα ο μήνας και μετά η ημέρα. Για παράδειγμα, στις 20.02.2002 που και πάλι υπήρχε καρκινική γραφή, στην Αμερική γραφόταν 02.20.2002.  Ανάλογη ημέρα με καρκινική γραφή στα καθ’ ημάς θα είναι στις 22.02.2022, που ωστόσο στην Αμερική θα γράφεται ως 02.22.2022. Η τελευταία φορά που συνέβη κάτι ανάλογο και με τους δύο τρόπους αναγραφής της ημερομηνίας ήταν πριν από 909 χρόνια, στις 11/11/1111, ενώ δεν θα ξανασυμβεί παρά μόνο μετά από 101 χρόνια, όταν το ημερολόγιο δείξει 12/12/2121.

πηγή: protothema

Share:

Leave a reply