Σαν σήμερα… 4 Οκτωβρίου 1944, η απελευθέρωση της Πάτρας από το ναζιστικό ζυγό κατοχής.

Share:

   Το ξημέρωμα της 4ης Οκτώβρη 1944, οι καμπάνες αναγγέλλουν τη λευτεριά, τη λύτρωση από το ναζιστικό ζυγό κατοχής. Το 12ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ, παρελαύνει στην ελεύθερη Πάτρα και οι κάτοικοι γεμίζουν τους δρόμους, υποδέχονται με λουλούδια τους απελευθερωτές τους. Η απελευθέρωση της Πάτρας και της χώρας ήρθε ως αποτέλεσμα της ηρωικής πάλης των εθνικοαπελευθερωτικών οργανώσεων, του ίδιου του λαού και της νεολαίας. Αυτό αποτυπώνεται και στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων που ήταν σε συνθήκες παρανομίας ή ημιπαρανομίας εκείνης της περιόδου.

Η ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΧΑΪΑ γράφει «Με την αυτοθυσία των ανταρτών και τη βοήθεια των συμμάχων λευτερώθηκε η Πάτρα»

Ο ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ «Θριαμβευτικήν υποδοχήν σε Κανελλόπουλο, Άρη στην Πάτρα».

Ο παράνομος Ριζοσπάστης σε άρθρο του με τίτλο «Πως ελευθερώθηκε η Πάτρα» αναφέρει: «Μεγάλη εντύπωση έκανε στο εσωτερικό και εξωτερικό η είδηση ότι τα Τάγματα της Ασφαλείας (οι γερμανοτσολιάδες) πολέμησαν στην Πάτρα ως την τελευταία στιγμή στο πλευρό των γερμανών, χτυπώντας τον ελευθερωτή ΕΛΑΣ …


Η μάχη των Πατρών κράτησε τέσσερις ολόκληρες μέρες και ήταν πολύ σκληρή, γιατί οι Γερμανοί έβαλλαν ενάντια στα Βρετανικά και Ελληνικά στρατεύματα με όλμους και βαρύ πυροβολικό που συγκέντρωσαν από όλη την Πελοπόννησο. Οι ελασίτες πολεμώντας σκληρά με τη βοήθεια του ντόπιου πληθυσμού που βοηθούσε όπως μπορούσε την ώρα της μάχης, εκδηλώνοντας τον ενθουσιασμό του με ζητωκραυγές και ηρωικές πράξεις τσάκισαν τους κατακτητές και τους προδότες …».

Λίγες μέρες πριν την 4η Οκτωβρίου, περιφερειακά της Πάτρας είχαν αναπτυχθεί δυνάμεις του ΕΛΑΣ καθώς και Βρετανοί στρατιώτες. Σε συνομιλία που είχε συντάκτης της εφημερίδας «Ελεύθερη Αχαία», με τους επικεφαλής των αποσπασμάτων κρούσης των δυνάμεων του ΕΛΑΣ Λάκη Αποστολόπουλο και Ανέστη Γαλανόπουλο περιγράφονται με πολλές λεπτομέρειες τα γεγονότα εκείνων των ημερών:

“Η μάχη για την απελευθέρωση της βασανισμένης μας πόλης, μας λέγει ο συν. Λάκης Απoστολόπουλος άρχισε τη Δευτέρα (2 Οκτωβρίου) το πρωί. Όπως είναι γνωστό την προηγούμενη νύχτα, οι ταγματαλήτες εγκατέλειψαν την πόλη, παραδόθηκαν στα συμμαχικά τμήματα, αφοπλίστηκαν και κλείστηκαν στο στρατόπεδο, σαν αιχμάλωτοι πολέμου. Το πρωί της Δευτέρας 120 αντάρτες, από τους πιο μαχητικούς και γενναίους μπήκαν στην πόλη και κατέλαβαν τη γραμμή από Αγία Τριάδα, Αγία Φωτεινή, Μαρούδα, και τέρμα οδού Παντοκράτορος. Επί της οδού Καλαβρύτων προς Μαρούδα, κινήθηκαν και συμμαχικά τμήματα και κατέλαβαν θέσεις στο πλευρό των ανταρτών μας. Σε λίγο κατόπιν διαταγής, τα τμήματά μας προωθούνται προς τα εμπρός.

Φθάνουμε εις την Ομόνοια οπότε και ερχόμαστε σε επαφή με τον αιφνιδιασμένο εχθρό. Μετά από πείσμονη μάχη, μας ειδοποιεί το αριστερό ότι κατελήφθη το Σκαγιοπούλειο. Είναι η πρώτη μεγάλη επιτυχία μας, που τη χρωστάμε στους ηρωικούς αητούς μας.

Οι σκληρές μάχες αρχίζουν μετά τις 5 το απόγευμα. Οι Γερμανοί προβάλουν λυσσώδικη αντίσταση, χτυπάνε ασταμάτητα. Όμως, ο Ανθ/γός Ρήγας τους χτυπάει εύστοχα και θαρραλέα από τις ταράτσες των σχολείων Βούδ. Η αποφασιστική αυτή στάση του Ρήγα, αναγκάζει τους Γερμανούς να συμπτυχθούν από την οδό Παναχαϊκού. Για να μετριάσουν δε την επιτυχία μας και να μην μας αφήσουν να προελάσουμε με γοργό ρυθμό, αρχίζουν καταιγιστικά πυρά πυροβολικού, όλμων, πολυβόλων και κάθε είδους αυτομάτων όπλων.

Πραγματικά όλο το πρωί ρίχναμε παρενοχλητικές βολές και τις απογευματινές ώρες εκδηλώνεται η επίθεσή μας σ’ όλο το μήκος της παράταξης. Ομάδες μας περισφίγγουν τα Ψηλαλώνια και εξουδετερώνουν τις εστίες αντίστασης. Στο σημείο αυτό ο ηρωισμός των ανταρτών δεν περιγράφεται. Με ακράτητη αποφασιστικότητα σκαρφαλώνουν στις μάντρες του Ζενίθ και καταλαμβάνουν το αντικειμενικό τους σημείο.

Οι Γερμανοί δεν μπορούν πλέον να κρατήσουν άμυνα στην κάτου πόλη, γιατί την ελέγχουν τα αυτόματα όπλα μας. Όταν μάλιστα τοποθετήσαμε ένα οπλοπολυβόλο στο καμπαναριό της Παντάνασσας, η θέση των Γερμανών της παραλίας έγινε πιο επικίνδυνη. Στο μεταξύ ο εχθρός έχει αρχίσει κανονική και συστηματική αποχώρηση με πλοιάρια. Από σήμερα το πρωί στις 6 η πόλη μας είναι λεύτερη. Οι Γερμανοί, όσοι δεν πιάστηκαν αιχμάλωτοι, έφυγαν. Στο διάστημα της μάχης, από διάφορα σημεία της άνω πόλης, μεμονωμένοι πεντοσαρανταδιώτες και της ειδικής ασφάλειας, χτύπησαν ύπουλα και προδοτικά τους αντάρτες μας. Έτσι σκοτώθηκε στο Τάσι ένας αντάρτης και τραυματίστηκαν τρεις σ’ άλλα σημεία. Ακόμα σκοτώθηκε και ένας χωροφύλακας.

Επί 3 ½ χρόνια ο βάρβαρος καταχτητής με τα μυσαρά στίφη του κρατούσε κάτου από τα πόδια του τον ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΛΑΟ και επέβαλε σ’ αυτόν τα φοβερά δεινά της δουλείας, τις στερήσεις και τις κακουχίες με αποκλειστικό σκοπό να επιτύχει την εξόντωση ενός ηρωικού Λαού, ενός Λαού ο οποίος επί χιλιετηρίδες εχρησίμευσε και χρησιμεύει ακόμα σαν φάρος της Λευτεριάς και οδηγός ολόκληρου του κόσμου για τον πολιτισμό και την πρόοδο. Κατάστρεψε χωριά και πόλεις ολόκληρες, κατακρεούργησε με τον πιο βάρβαρο τρόπο αθώο πληθυσμό και με τα πλέον απάνθρωπα βασανιστήρια όπως τα ηρωικά Καλάβρυτα και το Δίστομο, ενέσπειρε τη φτώχεια και την εξαθλίωση με τις δόλιες μεθόδους του και κατόρθωσε να επιτύχει εν μέρει τη διαίρεση του Ελληνικού Λαού. Αλλά η σπίθα της Λευτεριάς κρυμμένη μέσα στη στάχτη από τα κόκαλα τα ιερά των Ελλήνων δεν έσβησε και μια μέρα, με τη θέληση του Ελληνικού Λαού και με την πρόταξη των στηθών των ηρωικών παιδιών του, ξεπετιέται από την οργάνωση Ε.Α.Μ. ο εθνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός μας (ΕΛΑΣ) που με βοηθό και παραστάτη τον Ελληνικό Λαό μάχεται επί 2 ½ χρόνια στα βουνά της Ελλάδας ξυπόλυτος, χωρίς όπλο στην αρχή, αλλά με πολλά κατόπι, που παίρνει από τα χέρια του καταχτητή και χαρίζει έτσι τη Λευτεριά στην ύπαιθρο της πατρίδας μας.

πηγή: ethniki-antistasi-dse

Share:

Leave a reply