«Η Μουσική Παιδεία στις Αλησμόνητες Πατρίδες» στο Δημοτικό Θέατρο Κορίνθου «Θωμάς Θωμαΐδης»

Share:

Το Τμήμα Σχολικών Δραστηριοτήτων της Δ.Δ.Ε. Κορινθίας και η Μικρασιατική Στέγη Κορίνθου διοργανώνουν την εκδήλωση: «Η Μουσική Παιδεία στις Αλησμόνητες Πατρίδες» στο Δημοτικό Θέατρο Κορίνθου, «Θωμάς Θωμαΐδης», την Κυριακή 24 Νοεμβρίου 2019, 06:00μ.μ. και σας προσκαλούν να τιμήσετε την Εκδήλωση.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Παρουσίαση «Η Μουσική Παιδεία στις Αλησμόνητες Πατρίδες».

Ομιλήτρια κα Κουντούρη Κορνηλία, Μουσικός / Διευθύντρια 3ου Γυμνασίου Κορίνθου.

Ρεσιτάλ Πιάνου Με έργα Σοπέν και Λιστ. Σολίστ η κα Λουκία Βαρλάμου, Πιανίστα / Φιλόλογος στο Εσπερινό Γυμνασίο Κορίνθου.

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΑΡΞΗ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΑΛΗΣΜΟΝΗΤΕΣ ΠΑΤΡΙΔΕΣ AΠO TON 19o ΑΙΩΝΑ :

Ο Μουσικός Σύλλογος «Ορφεύς», που ιδρύεται το 1889 στο Φανάρι, διοργανώνει συναυλίες με την περίφημη Χορωδία του που διευθύνει ο διάσημος Ιταλός μουσικός R. Ricci, ο οποίος μελοποίησε τον ύμνο του Ορφέως του ποιητή Αλέξανδρου Ραγκαβή. Στην υψηλή μουσική δραστηριότητα του Φαναρίου συμβάλλουν επίσης η«Μανδολινάτα Φαναρίου» υπό τη διεύθυνση του Στέφανου Στάγγαλη, διάφοροι Όμιλοι Ερασιμόλπων που επιδίδονται σε βραδινές καντάδες στα στενά σοκάκια καιμια σειρά από πιανίστριες που ερμηνεύουν κυρίως έργα διάσημων ευρωπαίωνμουσουργών (Αιμιλία Παπαδημητρίου, Ελένη Κεσίσογλου, Αργυρώ Αντωνιάδου,Σοφία Σπανούδη κ.ά.). Το 1910 ιδρύεται Μανδολινάτα και στην κοινότητα της Ξυλόπορτας από τον Μ. Μαρανιτίδη. Επίσης στα Ταταύλα δραστηριοποιείται ο Ποδοσφαιρικός και Μουσικός Σύλλογος «Ο Αστήρ» που ιδρύεται το 1908 και ο Μουσικός Σύλλογος «Αμφίων» που ιδρύεται το 1911 με σκοπό τη διδασκαλία της ενόργανης μουσικής.
Μέσα από μία δειγματοληπτική μελέτη του ελληνικού Τύπου της Πόλης τουδεύτερου μισού του 19ου αι., μπορούμε να είμαστε βέβαιοι όχι μόνο για την υψηλή καλλιτεχνική κίνηση που παρατηρείται, συγκριτικά με αυτή της Αθήνας, αλλά και για τον απόλυτο συγχρονισμό της Πόλης με το καλλιτεχνικό «γίγνεσθαι» της κεντρικής Ευρώπης.
Στα «Νεώτερατων επιστημών, των τεχνών και των γραμμάτων» που δημοσιεύει το 1882 το περιοδικό Ο Κόσμος, φιλοξενείται αναλυτικό αφιέρωμα για τον Richard Wagner, για τα έργα που ετοιμάζει τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο
και για τις περιοδείες των γερμανικών θιάσων που ερμηνεύουν τα έργα του. Την ίδια ακριβώς περίοδο, δηλαδή εν όσο βρίσκεται ο σπουδαίος Γερμανός συνθέτης ακόμα εν ζωή, ερμηνεύονται τα έργα του και στην Κωνσταντινούπολη.
Στην ελληνική επικράτεια της εποχής, με εξαίρεση κάποιες δειλές πρωταρχικές απόπειρες του νεοσύστατου Ωδείου Αθηνών, αλλά και στα υπόλοιπα αστικά κέντρα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας η άμεση επαφή με το έργο του Wagner αγγίζει μάλλον τα όρια της επιστημονικής φαντασίας. Την ίδια εποχή η διδασκαλία της μουσικής (φωνητικής και οργανικής) υφίσταται σε επίλεκτα Παρθεναγωγεία της Κωνσταντινούπολης, όπως το ιδιωτικό της Φιλόμουσης Εταιρείας «Παλλάς» που ιδρύθηκε το 1874, το Ζάππειο Εθνικό Παρθεναγωγείο που ιδρύθηκε το 1875 και το Αμερικανικό Κολλέγιο στο Σκούταρι. Επίσης το μάθημα της μουσικής διδάσκεται στο Ζωγράφειο Γυμνάσιο της Ελληνικής Ορθοδόξου Κοινότητας Σταυροδρομίου.

Από το αναλυτικό πρόγραμμα του Πρότυπου Ελληνο γαλλικού Λυκείου που ιδρύεται το 1910 στο Πέραν της Κωνσταντινούπολης βλέπουμε ότι το μάθημα της ωδικής διδάσκεται σε όλα τα έτη της επτατάξιας Αστικής Σχολής και του τετραετούς Γυμνασίου του Ελληνικού Τμήματος. Κατά τα δύο πρώτα έτη της Αστικής Σχολής διδάσκονται μονόφωνα άσματα, στο τρίτο έτος εισάγονται και τα δίφωνα άσματα, ενώ στο πέμπτο έτος εισάγονται και τα τρίφωνα. Στο Γυμνάσιο διδάσκονται τρίφωνα και τετράφωνα άσματα, ενώ προβλέπεται και διδασκαλία οργάνων (πιάνου, πλαγιαύλου, βιολιού και άλλων εγχόρδων), καθώς και θεωρητική διδασκαλία της μουσικής.

Αδριανούπολη
Σχετικά με την Αδριανούπολη, η διδασκαλία της μουσικής, έστω και ως φωνητική πράξη άνευ θεωρίας, επιβεβαιώνεται ότι υφίσταται και πριν από το 1880 στα δύο Νηπιαγωγεία και στη Μασσαλιωτική Δημοτική Σχολή (ιδρυθείσα το 1879) του Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου Αδριανούπολης, αφού από τις Λογοδοσίες του Συλλόγου προκύπτει ότι τα νήπια και οι μαθητές των προαναφερόμενων ιδρυμάτων συμμετέχουν στις ετήσιες επετειακές γιορτές του Συλλόγου ψάλλοντας ύμνους.

Στη Λογοδοσία του έτους 1889, όπου καταγράφεται αναλυτικά το πρόγραμμα μαθημάτων της Μασσαλιωτικής Δημοτικής Σχολής, αναφέρεται επίσης το μάθημα της ωδικής και στις τρεις τάξεις της Σχολής, οι οποίες αντιστοιχούν στην γ΄, δ΄ και ε΄ τάξη των αστικών σχολών της εποχής εκείνης, όπως και η διδασκαλία ασμάτων στο Νηπιαγωγείο Γενή Ιμαρέτ του Συλλόγου. Επίσης γνωρίζουμε ότι ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα λειτουργεί τμήμα ενόργανης μουσικής στο Ελληνικό Γυμνάσιο της πόλης και υφίστανται μαθητικές ορχήστρες τόσο του Γυμνασίου όσο και του Ζαππείου Παρθεναγωγείου.

Στην Αδριανούπολη και στα προάστιά της, Κάραγατς και Ιλδιρίμιο, στο Διδυμότειχο, στις Σαράντα Εκκλησίες, στο Σκοπό, στο Ορτάκιοϊ, στη Βιζύη, στη Μακρά Γέφυρα (Ουζούν-Κιοπρού) κ.α. διδάσκεται το μάθημα της «μουσικής φωνητικής» και στα νηπιαγωγεία της περιοχής διδάσκονται άσματα. Στις Σαράντα Εκκλησιές υφίσταται η Καμεράτα του Μουσικού Ομίλου «Αρίων» από το τέλος του 19ου αιώνα, καθώς και η Μαντολινάτα του Συλλόγου Κυριών και Δεσποινίδων «Ήβη» τουλάχιστον από τη δεύτερη δεκαετία του 20ού αιώνα. Ο «Αρίων», που ιδρύθηκε το 1895, κάλεσε από την Ιταλία τον μουσικοδιδάσκαλο Giorgio Frangeschetti, ο οποίος κατόρθωσε να δημιουργήσει την προαναφερθείσα Καμεράτα πνευστών και εγχόρδων οργάνων, ένα σύνολο ιδιαίτερα υψηλών προδιαγραφών για την εποχή και τον τόπο εκείνο.
Στον Σκοπό ιδρύεται το 1908 ο Σύλλογος Κυριών και Δεσποινίδων «Η Ελπίς», ο οποίος σε σύντομο χρονικό διάστημα καταρτίζει γυναικεία Μανδολινάτα υπό τηδιεύθυνση της Προέδρου του Συλλόγου και Διευθύντριας του Παρθεναγωγείου Ελπινίκης Αλεξιάδου. Ο Σύλλογος έδινε και θεατρικές παραστάσεις, στα διαλείμματα των οποίων παρουσιαζόταν η Μανδολινάτα. Στην Αρκαδιούπολη (Λουλέ Μπουργκάζ) υπήρχε Καμεράτα εγχόρδων (κυρίως βιολιών), η οποία προσκεκλημένη συμμετείχε σε γιορτές και χοροεσπερίδες, ακόμα και σε άλλες πόλεις, ψυχαγωγώντας το ακροατήριο με ευρωπαϊκή μουσική (βαλς, πόλκες, μαζούρκες και καντρίλιες). Στη Ραιδεστό ο Θρακικός Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος, που ιδρύθηκε το 1871,διατηρούσε Φιλαρμονική. Μετά την απαγόρευση της λειτουργίας συλλόγων από τις τουρκικές αρχές, επανιδρύθηκε το 1897 ως Αναγνωστήριο «Η Βισάνθη» καιλειτούργησε τη Φιλαρμονική «Ορφεύς».
Ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός στις μουσικές προτιμήσεις των κατοίκων της Ραιδεστού αποδεικνύεται από το γεγονός
της ευρείας χρήσης του βαλς, της καντρίλιας, της πόλκας, της μαζούρκας, εκτός των ελληνικών χορών, στους χορούς
και στις λοιπές κοσμικές συγκεντρώσεις, όπως και από την ύπαρξη κλειδοκύμβαλου (πιάνου) σε πολλές οικίες της πόλης.
Η Ανατολική Ρωμυλία υπήρξε ένα από τα κύρια οικονομικά κέντρα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η ελληνική κοινότητα είχε αναπτύξει μία αστική τάξη με εξαιρετικές οικονομικές δυνατότητες, μέσω της ενασχόλησης με την χειροποίητη και τη βιομηχανική παραγωγή, το εμπόριο και τις συγκοινωνίες.
Όσον αφορά τα Ζαρίφεια Διδασκαλεία της Φιλιππούπολης, τα οποία ιδρύθηκαν το 1875, γνωρίζουμε ότι η μουσική (φωνητική και οργανική) συμπεριλαμβανόταν από το 1879 στο πρόγραμμα μαθημάτων τόσο του Κεντρικού Ελληνικού Παρθεναγωγείου τους, όσο και του Αρενναγωγείου, στα οποία δίδαξε ο Γερμανός μουσικοδιδάσκαλος Adolf Gebauer.
Με τον ελληνοτουρκικό πόλεμο (1919-1922) και τη Μικρασιατική Καταστροφή πραγματοποιείται και η τελική φάση του ξεριζωμού των Ελλήνων. Όλες οι προαναφερόμενες εστίες του ελληνισμού ερημώνουν από κάθε ελληνικό στοιχείο με την εφαρμογή της υποχρεωτικής ανταλλαγής των ελληνικών και τουρκικών πληθυσμών βάσει της συνθήκης της Lausanne το 1923. Όσον αφορά τη συνέχεια, τα γεγονότα του 1955, του 1964 και του 1974 λειτουργούν συμπληρωματικά με αποτέλεσμα
την ελαχιστοποίηση των εναπομείναντων Ελλήνων στη Κωνσταντινούπολη, ενώ συνολικά οι 120.000 Έλληνες χριστιανοί που παραμένουν το 1924 στην Τουρκία έχουν αποδεκατισθεί σήμερα.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του έτους 2008 του Τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών οι Τούρκοι πολίτες Ελληνικής καταγωγής κυμαίνονται στον αριθμό των 3.000-4.000 ατόμων. Στην πραγματικότητα σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη ο αριθμός αυτός ήταν πολύ μικρότερος και έφτανε το 2012 τα 1.826 άτομα. Ένας αριθμός Ελλήνων που υπολογίζονται σε 1.000 άτομα,μετανάστευσαν στην Τουρκία και ειδικά στην Κωνσταντινούπολη από την Ελλάδα ή άλλες χώρες της ΕΕ από το 2006 και έπειτα, χωρίς να έχουν οικογενειακούς δεσμούς με την Κωνσταντινούπολη.
Ο αριθμός τους αυξήθηκε σημαντικά κατά τη ελληνική οικονομική κρίση, στη πλειοψηφία τους για οικονομικούς ή ακαδημαϊκούς λόγους.

Share:

Leave a reply